Straat van Hormuz - van tankeraanval tot pomp
In de Straat van Hormuz vallen de voorbije weken recordaantallen olietankers ten prooi aan aanvallen. De zeestraat is goed voor ongeveer een vijfde van de wereldwijde oliebevoorrading, maar de doorvoer is teruggevallen tot zo’n twee derde van het normale peil. Brent-olie klom daardoor zaterdag tot net geen 110 dollar per vat. Aan de Belgische pomp merk je daar vandaag nog weinig van. Zo zit de keten in elkaar.
Wat er aan de hand is
Tussen 28 september en 4 oktober werden minstens tien tankers getroffen in de Straat van Hormuz, en ook de week erna bleef het aantal aanvallen hoog. De oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten en Israël, die al sinds februari loopt, legt de Iraanse olie-export stil en maakt de doorvaart riskant. Sommige dagen passeren er nog maar een handvol tankers, het laagste aantal in maanden. De oliemarkt reageert: Brent steeg vorige week naar bijna 110 dollar per vat.
Hoe de prijs naar België reist
De Belgische maximumprijs wordt elke werkdag berekend door de FOD Economie. De basis is de internationale notering van afgewerkte producten op de markt van Rotterdam, omgerekend naar euro met de koers van de Europese Centrale Bank. Daar komen accijnzen, distributiemarge en btw bovenop. Die internationale notering beweegt elke dag. De Belgische maximumprijs niet.
Waarom de pomp traag reageert
Daar zijn drie redenen voor. Ten eerste wijzigt de prijs pas wanneer de beweging van de notering groot genoeg is om een drempel te overschrijden. Ten tweede dempt de FOD scherpe pieken met een voortschrijdend gemiddelde over twintig dagen. En ten derde gebeurt de berekening alleen op werkdagen: zondag en maandag dragen gewoon de prijs van zaterdag. Een oliepiek op de wereldmarkt vertaalt zich dus in stappen, niet in een klap.
Waar België nu staat
Diesel B7 kost sinds 17 oktober maximaal 2,4440 euro per liter, nadat de prijs op 10 oktober in één stap tien cent omhoog ging tot 2,492 euro. Benzine 95 E10 staat sinds 15 oktober op 2,0640 euro en E5 op 2,1210 euro, vrijwel vlak. De opwaartse druk van de olieprijs is er, maar na de dieselstijging van 17 oktober staat de drempel hoog. Een nieuwe stap volgt pas als de noteringen lang genoeg hoger blijven.
Conclusie
De wereldmarkt zegt “omhoog”, maar de Belgische maximumprijs volgt in stappen en met vertraging. Wij volgen de officiële lijst en melden elke wijziging zodra de FOD Economie ze doorvoert.
Bron: FOD Economie - Maximumprijzen, NRC - Aanvallen op olietankers in Perzische Golf, CNN - Oil prices jump amid record tanker attacks in Hormuz.