Waaruit bestaat de brandstofprijs eigenlijk?

Wie tankt, ziet één getal aan de pomp. Achter dat getal zit een vaste rekenformule die de FOD Economie elke werkdag toepast op basis van de Programma-overeenkomst. Dit stuk legt uit uit welke onderdelen de maximumprijs bestaat en waarom die soms beweegt zonder dat er in België iets verandert.

De bouwstenen van de maximumprijs

De Algemene Directie Energie van de FOD Economie berekent de maximumprijs van benzine en diesel uit vijf hoofdonderdelen:

1. Prijs ex-raffinaderij - de kostprijs van het afgewerkte product, rechtstreeks gekoppeld aan de internationale markt voor ruwe olie en geraffineerde producten.
2. Distributiemarge - een maximale brutomarge voor oliebedrijven, die de distributie- en logistieke kosten dekt om het product van de raffinaderij tot bij de eindgebruiker te brengen.
3. Accijnzen - forfaitaire belastingen: een vast bedrag per liter, los van de olieprijs. Ze vormen historisch een groot deel van de maximumprijs.
4. Bijdragen - onder meer de ASEVA-bijdrage (verplichte strategische voorraden), de BOFAS-bijdrage (bodemsanering) en voor verwarmingsproducten het Sociaal Verwarmingsfonds.
5. Btw - 21 % op de som van alle voorgaande posten, inclusief de accijnzen.

Bron: FOD Economie - Maximumprijzen.

Twee onderdelen die volgens een vaste kalender bewegen

De distributiemarge wordt tweemaal per jaar geïndexeerd, telkens op 1 april en 1 oktober, via een formule uit de Technische Bijlage van de Programma-overeenkomst die rekening houdt met loonindex, prijsindex en brandstofkosten. De ASEVA-bijdrage - die de werking van het Energievoorraden Agentschap financiert - wordt elk kwartaal herzien (1 januari, 1 april, 1 juli, 1 oktober). Beide aanpassingen zijn transparant vooraf aangekondigd door de FOD en hebben doorgaans een beperkte impact van enkele tienden tot een paar cent per liter.

Bron: ASEVA - Energievoorraden Agentschap, FOD Economie - distributiemarges.

En dan is er de wereldmarkt

Het grootste deel van de prijsbeweging die je aan de pomp voelt, komt niet uit een Belgisch besluit maar uit de prijs ex-raffinaderij - de internationale marktprijs van ruwe olie en geraffineerde producten. Die reageert razendsnel op geopolitieke gebeurtenissen. Een actueel voorbeeld: de verstoring van de scheepvaart door de Straat van Hormuz in 2026 duwde de wereldwijde olieprijs fors omhoog, met merkbare gevolgen voor de pompprijs in heel Europa, ook al verandert er aan de Belgische belastingen en marges niets.

Bron: Brookings - From chokepoint to crisis: the Strait of Hormuz and global oil markets, Rabobank - Effecten van de oorlog in het Midden-Oosten op de Nederlandse economie.

Waarom dit ertoe doet voor jou als tanker

Twee bewegingen lopen dus altijd door elkaar: de vaste, aangekondigde binnenlandse kalender (marge-indexering, ASEVA-bijdrage) en de onvoorspelbare wereldmarkt (ruwe olie, raffinagecapaciteit, geopolitieke risico’s). Pompprijs.be volgt beide op de voet: bevestigde FOD-tarieven staan er zodra ze gepubliceerd zijn, en onze voorspelling voor de komende dagen wordt expliciet gemarkeerd als voorspeld, nooit als vaststaand feit.